امروزه، نقش رسانه‌های جمعی، به ویژه تلویزیون، در شکل‌دهی به دنیای کودکان و تعیین برنامه‌های آن‌ها یک واقعیت انکارناپذیر است. در این راستا، محتوای کارتون‌ها که یکی از مهم‌ترین منابع سرگرمی و آموزش برای کودکان هستند، می‌تواند تأثیرات عمیقی بر رشد اجتماعی و عاطفی آن‌ها بر جای بگذارد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان «ارزش‌های اساسی اجتماعی در کارتون‌ها: نمونه پپه و پوکویو» که توسط فاتح کیلینچ (Fatih Kılınç) در سال ۲۰۱۳ نوشته شده است، این تأثیر را با داده‌های ملموس آشکار می‌کند.

این پژوهش، کارتون ترکی پپه (Pepee) و کارتون اسپانیایی پوکویو (Pocoyo) را که از شبکه‌های پیشرو کودکان در ترکیه یعنی TRT Çocuk و Yumurcak TV پخش می‌شدند، مورد بررسی قرار می‌دهد. در این مطالعه که با روش تحلیل محتوا انجام شده است، در مجموع ۵۰ قسمت (۲۵ قسمت که به صورت تصادفی از هر کارتون انتخاب شده‌اند) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. این تحلیل از طریق یک فرم در ۲۱ دسته ارزش مختلف از جمله مسئولیت‌پذیری، کمک‌رسانی، عدالت، اعتماد به نفس، رهبری، دوستی، صداقت، صبر، احترام، خویشتن‌داری، همدلی، ارزش‌های مذهبی، قوانین اجتماعی و اخلاقی، تقدیرگرایی، خرافات، حرف‌شنوی از بزرگترها، فردگرایی، ارزش‌های ملی و عشق به حیوانات انجام شد. اعتبار و پایایی این مطالعه نیز با همبستگی بالای بین بررسی‌های انجام شده توسط سه متخصص مختلف پشتیبانی می‌شود.

یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که این کارتون‌ها که متعلق به دو شرکت تولیدی مختلف هستند، ارزش‌های متفاوتی را به کودکان ارائه می‌دهند. پیام‌های ترویج‌دهنده مسئولیت‌پذیری، رهبری، خویشتن‌داری، همدلی و قوانین اجتماعی به طور مساوی هم در پپه و هم در پوکویو وجود دارند. با این حال، تفاوت‌های قابل توجهی در برخی ارزش‌ها به چشم می‌خورد.

کارتون پوکویو ارزش‌های جهانی مانند کمک‌رسانی، دوستی، صداقت و صبر را بیشتر از پپه برجسته می‌کند. به عنوان مثال، در حالی که پیام‌های کمک‌رسانی در پوکویو ۶۱ درصد است، این میزان در پپه ۳۹ درصد است. یکی از قابل‌توجه‌ترین یافته‌ها این است که پیام‌های حمایت‌کننده از حس عدالت، قوانین اخلاقی و فردگرایی تنها در پوکویو شناسایی شدند.

از سوی دیگر، پپه نیز بر ارزش‌های خاص خود تأکید می‌کند. پیام‌های تقویت‌کننده اعتماد به نفس در پپه ۵۸ درصد و در پوکویو ۴۲ درصد است. پیام‌های حس احترام نیز در پپه (۶۷ درصد) نسبت به پوکویو غالب‌تر است. علاوه بر این، مشخص شد که پپه شامل پیام‌های توسعه‌دهنده ارزش‌های ملی (۱۰۰ درصد) است، در حالی که چنین پیام‌هایی در پوکویو یافت نشد. این یافته ناشی از تولید داخلی بودن پپه است.

در نتیجه، این پژوهش نشان می‌دهد که کارتون‌هایی که کودکان پیش‌دبستانی تماشا می‌کنند، حاوی پیام‌های غنی و متنوعی از نظر آموزش ارزش‌ها هستند. برای والدین و مربیان بسیار مهم است که محتوای تماشایی کودکان را آگاهانه انتخاب کرده و با ارزیابی مشترک این محتواها با آن‌ها، از رشدشان حمایت کنند.

از فاتح کیلینچ برای این مطالعه ارزشمند و تطبیقی سپاسگزاریم. شما می‌توانید با استفاده از کد ۳۴۵۰۳۶ از طریق سایت www.tez.yok.gov.tr به متن کامل پایان‌نامه دسترسی پیدا کنید.